پس گرفتن هدیه نامزدی

اجازه ولی در ازدواج
1397-06-16
فسخ پیوند زناشویی
1397-06-30

قانون مدنى صرفاً وضعیت حقوقى هدایاى قبل از عقد نکاح را روشن نموده و اشاره اى به هدایاى پس از ازدواج نکرده است. بدین جهت بایستى ماهیت حقوقى آنها را، تحت سایر عناوین قانونى جست و جو نمود.
مواد ۱۰۳۷ و ۱۰۳۸ قانون مدنى به ترتیب چنین بیان نموده است که:
هریک از نامزدها مى تواند درصورت به هم خوردن وصلت منظور هدایایى را که به طرف دیگر یا ابوین او براى وصلت منظور داده است مطالبه کند. اگر عین هدایا موجود نباشد مستحق قیمت هدایایى خواهد بود که عادتاً نگاه داشته مى شود، مگر اینکه آن هدایا بدون تقصیر طرف دیگر تلف شده باشد.
مفاد ماده قبل، از حیث رجوع به قیمت درموردى که وصلت منظور در اثر فوت یکى از نامزدها به هم خورد محسوس نخواهد بود.

باتوجه به مواد فوق مى توان دریافت که چنانچه قبل از عقد نکاح از طرف نامزدها یا ابوین آنها هدایایى به طرف دیگر داده شده است در تمام موارد، قابل مطالبه نیست. بلکه تنها تحت شرایطى، طرف اهداکننده حق مطالبه آن هدایا را خواهد داشت. آن شرایط به شرح ذیل عبارتند از:
۱) وصلت منظور به هم خورده و بنا نباشد ازدواج صورت گیرد. دراین صورت هدایایى که هر یک از طرفین به طرف دیگر یا ابوین او داده است، قابل مطالبه و استرداد خواهد بود.
۲) این هدایا به منظور و در راستاى وصلت طرفین و نه به انگیزه دیگرى تقدیم شده باشد.
۳) چنانچه عین هدایا موجود است، عین قابل مطالبه و استرداد است. لکن چنانچه عین موجود نیست صرفاً قیمت هدایایى قابل مطالبه است که عادتاً نگاه داشته مى شود. مثلاً هدایایى مصرف شدنى که با مصرف عین آن از بین مى رود از شمول این بند خارج است. هدایا از نوع البسه و عطور از این گونه اند.
۴) قیمت هدایاى نگاه داشتنى که تلف شده اند، در صورتى قابل مطالبه است که بدون تقصیر هدیه گیرنده تلف نشده باشد.
۵) به هم خوردن وصلت به جهت فوت یکى از طرفین نباشد.

ماده ۷۹۵ قانون مدنى چنین بیان داشته است: هبه عقدى است که به موجب آن یک نفر مالى را مجاناً به کس دیگرى تملیک مى کند تملیک کننده واهب، طرف دیگر را متهب، مالى را که مورد هبه است عین موهوبه مى گویند.
ماده ۸۰۳ همان قانون بیان نموده است: بعد از قبض نیز واهب مى تواند با بقاء عین موهوبه از هبه رجوع کند، مگر درموارد ذیل:
۱) در صورتى که متهب، پدر یا مادر و یا اولاد واهب باشد.
۲) در صورتى که هبه معوض بوده و عوض هم داده شده باشد.
۳) در صورتى که عین موهوبه از مالکیت متهب خارج شده و یا متعلق حق غیر واقع شود، خواه قهراً مثل اینکه متهب به واسطه فلس، مهجور شود خواه اختیاراً مثل اینکه عین موهوبه به رهن داده شود.
۴) در صورتى که در عین موهوبه تغییرى حاصل شود.

پس گرفتن هدیه نامزدی